ນຳສະເໜີໂດຍ: ພຣະ ທອງລອນ ສຸວັນນະສານ

ຫົວຂໍ້: ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສຳຄັນຂອງພາສາສາລາວ

1.ເປີດຫົວເລື່ອງ

1Œຄວາມຫມາຍ ແລະ ຄວາມສໍາຄັນຂອງຫົວບົດ

ພາສາລາວ ແມ່ນເປັນພາສາທີ່ມີເອກະລັກສະເພາະຂອງຄົນລາວບໍວ່າຈະເປັນທາງດ້ານການປາກເວົ້າ ຫລື ດ້ານສີລະປະຂີດຂຽນເປັນລາຍລັກອັກສອນ ເຊິ່ງມີມາແຕ່ດຶກດໍາບັນກ່ອນສະໄຫມເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາລາດ ໃນນັ້ນພາສາລາວ ຫລື ຄໍາລາວແມ່ນເປັນພາສາທີ່ປະສົມປະສານເຂົ້າກັນກັບພາສາປາລີ-ສັນສະກຣິດ ໂດຍທີ່ຄົນລາວເຮົາສ່ວນໃຫຍ່ ທຸກຄົນທີ່ນໍາໃຊ້ ແລະ ແບ່ງແຍກບໍທັນອອກວ່າອັນໃດຄໍາສັບລາວເດີມ ເຄົ້າພາສາລາວແທ້ໆ ແລະ ອັນໃດແມ່ນສັບພາສາປາລີ ແລະ ອັນໃດແມ່ນສັບພາສາສັນສະກຣິດ ຄົນລາວເຮົາສ່ວນໃຫຍ່ຍັງບໍຮູ້ ແລະ ຈໍາແນກໄຈ້ແຍກບໍທັນລະອຽດ ເວົ້າລວມແລ້ວພາສາລາວເຮົາ ແລະ ອັກສອນລາວເຮົາຄົງໄດ້ຮັບອິດທິພົນຈາກພາສາປາລີ-ສັນສະກຣິດ ອາດຈະແມ່ນໃນສະໄຫມເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາລາດທ້ອນໂຮມອານາຈັກລາວລ້ານຊ້າງເຂົ້າເປັນອັນນຶ່ງອັນດຽວ ຈາກນັ້ນເຈົ້າຟ້າງຸ່ມມະຫາລາດຈຶ່ງນໍາເອົາສາສະຫນາເຂົ້າມາສູ່ປະຊາຊົນລາວ ແລະ ປົກຄອງໄຝ່ລາຊະດອນຢ່າງມີຄວາມສຸກຮົ່ມເຢັນ ແລະ ຮຸ່ງເຮືອງທາງດ້ານອະຣິຍະທຳອັນດີງາມ ສະນັ້ນ ພາສາລາວ ແລະ ພາສາປາລີ-ສັນສະກຣິດ ຈຶ່ງຜູກພັນຢ່າງສະຫນິດແຫນ້ນພ້ອມໄປດ້ວຍວັດວາສາສະຫນາ ພາສາລາວຈຶ່ງມີການວິວັດທະນາການ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວຕາມຍຸກຕາມສະໄຫມຂອງການປົກຄອງໃນແຕ່ລະໄລຍະຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ໃນສັງຄົມມະນຸດ ການແລກປ່ຽນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນລະຫວ່າງຄົນກັບຄົນແມ່ນຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການອັນຈໍາເປັນເຊິ່ງຂາດບໍໄດ້ ຫາກມີການແລກປ່ຽນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນແລ້ວ ການເຄື່ອນ

ໄຫວທຸກຢ່າງໃນສັງຄົມກໍຈະຢຸດສະງັດລົງ ໃນທຸກຂອບເຂດການເຄື່ອນໄຫວຂອງຄົນເຮົາຕ້ອງໃຊ້ພາສາເປັນສື່ ຖ້າມະນຸດບໍໃຊ້ພາສາກໍຈະບໍມີຄວາມເຂົ້າໃຈກັນໄດ້ ພວກເຮົາມີຄວາມຄິດຄວາມເຂົ້າໃຈແນວໃດ ກໍຈະບໍມີໃຜຮູ້ຫາກບໍສະແດງມັນອອກມາ ສື່ທີ່ພວກເຮົາໃຊ້ເພື່ອສະແດງອອກມາພົວພັນກັນນັ້ນກໍແມ່ນພາສາ.

-    ໃນສັງຄົມ ຄົນເຮົາບໍອາດດໍາລົງຊີວິດຢ່າງໂດດດ່ຽວໄດ້ ຍ້ອນເງື່ອນໄຂສະພາບແວດລ້ອມ ນັບແຕ່ຊາວບູຮານພວກເຮົາຍັງໄດ້ດໍາລົງຊີວິດຢູ່ຮ່ວມກັນ ເຂົາເຈົ້າໄດ້ຮ່ວມແຮງຮ່ວມໃຈກັນຕໍ່ສູ້ຕ້ານກັບໄພທຳມະຊາດ ເພື່ອຍາດແຍ່ງ ແລະ ປົກປັກຮັກສາຊີວິດຢູ່ຮ່ວມກັນຕະຫລອດເຖິງຊັບສົມບັດຂອງເຂົາເຈົ້າ.

-    ພາສາ ກໍແມ່ນພາຫານະອັນຫນຶ່ງສໍາລັບຕໍ່ສູ້ເພື່ຶອຂະຫຍາຍສັງຄົມ ການຕໍ່ສູ້ໃນສັງຄົມກໍແມ່ນເງື່ອນໄຂອັນຫນຶ່ງ ທີ່ຊຸກດັນໃຫ້ສັງຄົມຂະຫຍາຍຕົວ.

-    ດັ່ງນັ້ນ ພາສາຈຶ່ງມີຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງມະນຸດຫລາຍທີ່ສຸດ ແລະ ຢູ່ບົນຫນ້າໂລກນີ້ກໍມີຫລາຍເຊື້ອຊາດຫລາຍພາສາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ການເປັນຢູ່ໃນແຕ່ລະມື້ນີ້ຄົນຜູ້ຫນຶ່ງຕ້ອງໃຊ້ພາສາໃດຫນຶ່ງ ເພື່ອເປັນພາຫານະແລກປ່ຽນຄົບຄ້າສະມາຄົມກັບຄົນອື່ນໃນສັງຄົມ ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ຮູ້ພາສາຕ່າງປະເທດໄດ້ຫລາຍພາສາແລ້ວ ນອກຈາກໃຊ້ ( ພາສາແມ່ ) ເປັນຕົ້ນຕໍແລ້ວຍັງໄດ້ພາສາອື່ນໆອີກຫລາຍໆ ພາສາເປັນສື່ນໍາອີກໃນການພົວພັນກັນໃນໂລກ.

-    ພາສາສາດ ແມ່ນຂະແຫນງວິທະຍາສາດຫນຶ່ງ ທີ່ຄົ້ນຄວ້າປາກົດການຕ່າງໆໃນພາສາ ເປົ້າຫມາຍຂອງການຄົ້ນຄວ້າພາສາສາດແມ່ນພາສາ.

-    ໃນຕົວຈິງ ພາສາບໍແມ່ນປາກົດການຂອງທໍາມະຊາດ ມັນແມ່ນປາກົດການທາງສັງຄົມ ພາສາບໍເຕີບໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຄືກັບຮ່າງກາຍທີ່ມີຊີວິດ ມັນກໍາເນີດ ມັນຄົງຕົວ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວພ້ອມໆ

ກັບສັງຄົມ.

-    ຄວາມຈິງແລ້ວ ພາສາສ່ອງແສງລະດັບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງສັງຄົມ ເຊັ່ນ ຊີວິດການເປັນຢູ່ ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ວະດທະນະທໍາເປັນຕົ້ນ.

-    ຍ້ອນແນວນັ້ນ ວິຊາພາສາສາດ ບໍສະເພາະແຕ່ຕິດພັນກັບວັນນະຄະດີ ມັນຍັງຕິພັນກັບວິຊາປະຫວັດສາດ ບູຮານຄະດີ ຊົນຊາດວິທະຍາ ແລະ ວິຊາອື່ນໆ.

-    ພາສາ ແມ່ນພາຫານະແລກປ່ຽນຄົບຄ້າອາລົມຈິດຂອງຄົນຢູ່ໃນສັງຄົມ ທັງແມ່ນຜະລິດຕະພັນຂອງສັງຄົມ ແລະ ສັງຄົມເປັນຜູ້ກໍານົດໃຊ້ ຖ້າພວກເຮົາເວົ້າເຖິງພາສາຂອງຄົນຊາດໃດຊາດຫນຶ່ງແລ້ວ ກໍແມ່ນຄົນໃນຊາດນັ້ນເປັນຜູ້ກໍານົດໃຊ້ ແລະ ທັງຄົ້ນຄວ້າວິວັດການກໍາເນີດ ການຂະຫຍາຍຕົວຂອງພາສາໃດກໍຕ້ອງຄົ້ນຄວ້າເຖິງປະຫວັດສາດການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຊາດນັ້ນ.

-    ພາສາ ແມ່ນລະບົບອັນຫນຶ່ງເຊິ່ງມີຫລັກການຊັບຊ້ອນຢ່າງຄັກແນ່ ແລະ ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວພາກສ່ວນທີ່ປະກອບເປັນລະບົບພາສານັ້ນ ມີ ອັກຂະຫລະ ວັດຈະນາ ໄວຍາກອນ ສັນທະສິນ.

-    ໃນຂະແຫນງຕ່າງໆຂອງພາສາສາດ 1 ມີອັກຄະຫລະວິທະຍາ ແມ່ນວິຊາຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບລະບົບສຽງຂອງພາສາ ການນໍາໃຊ້ສຽງຢູ່ໃນບັນດາຫົວຫນ່ວຍທີ່ມີຄວາມຫມາຍຂອງພາສາ ການຜັນປ່ຽນຂອງສຽງໃນພາສາຢູ່ໃນວິວັດປະຫວັດສາດນັ້ນ ເພື່ອຄົ້ນຄວ້າອັກຄະຫລະໃນຫລາຍດ້ານຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ ດ້ານຟິຊິກສາດ ດ້ານສະລິຍະສາດ ແລະ ດ້ານສັງຄົມ.

-    2 ວັດຈະນາວິທະຍາ ແມ່ນວິຊາຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບປະມວນຄໍາສັບ ຫລື ຫົວຫນ່ວຍທີ່ເທົ່າທຽມກັບຄໍາສັບ ຫນ້າທີ່ຕົ້ນຕໍຂອງວັດຈະນາວິທະຍາແມ່ນຄົ້ນຄວ້າຄັງຄໍາສັບ ( ສາງຄໍາສັບ ) ຂອງພາສາ ອະທິບາຍ ແລະ ວາດພາບ ຄວາມຫມາຍແຕ່ລະຫົວຫນ່ວຍນັ້ນ ເພິ່ນໄດ້ແບ່ງວັດຈະນາອອກເປັນຫລາຍຂະແຫນງນ້ອຍໆຕື່ມອີກ ຄື ວິຊາຄວາມຫມາຍ ວິຊາເຄົ້າສັບ ( ນິລຸດຕິສາດ ) ແລະ ວິຊາສໍານວນ.

-    3 ໄວຍາກອນວິທະຍາ ແມ່ນວິຊາທີ່ຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບຫລັກການເຄື່ອນໄຫວຂອງບັນດາຫົວຫນ່ວຍພາສາທັງຫມົດທີ່ມີຢູ່ໃນໂຄງຂອງພາສາ ຫລື ເວົ້າວ່າໄວຍາກອນວິທະຍາ ແມ່ນວິຊາຄົ້ນຄວ້າລະບຽບການເຄື່ຶອນໄຫວ ແລະ ການໍາໃຊ້ພາສາທັງຫມົດ ໄວຍາກອນວິທະຍາມີສອງພາກສ່ວນ ຄື ວາຈີວິພາກ ແລະ ວາກາຍະສໍາພັນ.

-    4 ສັນທະສິນສາດ ແມ່ນມີຫນ້າທີ່ຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບວາດເວົ້າ ວາດຂຽນ ຢູ່ໃນພາວະຕ່າງກັນ ເຊັ່ນ ວາດເວົ້າ ວາດຂຽນ ຢູ່ໃນຂົງເຂດວິທະຍາສາດ ການເມືອງ ສິລະປະວັດທະນະທໍາເປັນຕົ້ນ ສັນທະສິນສາດຍັງຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບການສະແດງອາລົມຈິດໂດຍຜ່ານພາສາຕື່ມອີກ ເຊັ່ນ ການໃຊ້ສຽງ ຄໍາສັບ ຫລື ປະໂຫຍກໃຫ້ເຫມາະສົມກັບສະພາວະຄວາມເປັນຈິງທີ່ຕ້ອງສະແດງອອກ ເວົ້າອີກຢ່າງຫນຶ່ງສັນທະສິນສາດ ແມ່ນຄົ້ນຄວ້າກ່ຽວກັບການນໍາໃຊ້ພາສາເພື່ອໃຫ້ຮັບປະກັນສິດທິຜົນສູງສຸດນັບທັງຄວາມສັດເຈນ ແລະ ນິ້ມນວນມ່ວນຫູ.

-    ການຈໍາແນກ ພາສາ ແລະ ຄວາມເວົ້າແມ່ນມີຄວາມຫມາຍທີ່ສຸດ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຜູ້ທີ່ຄົ້ນຄວ້າພາສາຕ້ອງໄດ້ຮູ້ວ່າປາກົດການອັນໃດແມ່ນພາສາ ແລະ ປາກົດການອັນໃດແມ່ນຄວາມເວົ້າ ພວກເຮົາຈໍາແນກພາສາ ແລະ ຄວາມເວົ້າອອກແມ່ນເພື່ີອຄົ້ນຄວ້າ ແຕ່ບໍແມ່ນແຍກພວກມັນອອກຢ່າງຂາດຂັ້ນ ຖ້າພວກເຮົາບໍແຍກບັນຫາຈໍານວນນີ້ ມັນຈະນໍາໄປເຖິງບ່ອນວ່າລວມເອົາພາສາ ແລະ ຄວາມເວົ້າເຂົ້າເປັນອັນຫນຶ່ງອັນດຽວກັນ ຫາກເປັນເຊັ່ນນີ້ ແມ່ນບໍຖືກຕ້ອງ ແລະຝືນກັບຄວາມເປັນຈິງ.

-    ເຖິງວ່າ ພາສາ ແລະ ຄວາມເວົ້າ ຈະມີບາງດ້ານທີ່ຄ້າຍຄືກັນກໍຕາມ ແຕ່ພວກມັນກໍມີອັນແຕກຕ່າງກັນ ເຊິ່ງພວກເຮົາສາມາດສະຫລຸບໄດ້ດັ່ງນີ້.

-    ພາສາ ແມ່ນຜະລິດຕະພັນຂອງສັງຄົມ ປວງຊົນເປັນເຈົ້າພາສາ ແລະ ມີລັກສະນະທົ່ວໄປ.

-    ພາສາ ມີລັກສະນະຄົງຕົວ ແລະ ຜູກມັດ.

-    ພາສາ ບໍມີລັກສະນະຊົນຊັ້ນ.

-    ຄວາມເວົ້າ ແມ່ນຜະລິດຕະພັນຂອງບຸກຄົນ ມີລັກສະນະເອກະຊົນ ແລະ ບຸກຄົນເປັນເຈົ້າຂອງ.

-    ຄວາມເວົ້າ ມີການປ່ຽນແປງເລື່ອຍໆ ໂດຍສະເພາະແມ່ນວິທີ່ການໃນການນໍາໃຊ້ສັບ.

-    ຄວາມເວົ້າ ມີລັກສະນະຊົນຊັ້ນຢ່າງຈະແຈ້ງ.

2 ການສອນພາສາລາວ

-    ສະນັ້ນ ການສອນພາສາລາວ ຢູ່ຊັ້ນມັດທະຍົມສາມັນສຶກສາຈຶ່ງໄດ້ນໍາໃຊ້ວິທີສອນຫລາຍວິທີຄື:

-    ວິທີສອນແບບບັນລະຍາຍ

-    ວິທີສອນແບບອະພິປາຍ

-    ວິທີສອນແບບສາທິດ

-    ວິທີສອນແບບແບ່ງກຸ່ມເຮັດກິດຈະກໍາ

-    ວິທີສອນແບບແກ້ໄຂບັນຫາ ( ແບບວິທະຍາສາດ )

-    ວິທີສອນແບບທົດລອງ

-    ວິທີສອນແບບສືບສວນ-ສອບສວນ

-    ວິທີສອນແບບສູນການຮຽນ

-    ວິທີສອນແບບອຸປາໄນ ( ຈາກຕົວຈິງ-ຫາທິດສະດີ )

-    ວິທີສອນແບບນີປາໄນ ( ຈາກທິດສະດີ-ຫາຕົວຈິງ )

-    ວິທີສອນໂດຍໃຊ້ບົດບາດສົມມຸດ

-    ວິທີ່ສອນໂດຍໃຊ້ສະຖານະການຈໍາລອງ

-    ວິທີດໍາເນີນກິດຈະກໍາ ແນະນໍານັກຮຽນອ່ານ ແລະ ສົນທະນາເນື້ອໃນກ່ຽວກັບຫລັກການສອນພາສາລາວໃນຊັ້ນມັດທະຍົມຕົ້ນ ແລ້ວຕອບຄໍາຖາມລຸ່ມນິີ້.

-    ຕົວຢ່າງ:

1 ຢາກສອນໄດ້ດີ ຄູຕ້ອງກໍາຫລັກການໃດແດ່ ? ຈົ່ງອະທິບາຍ ແລະ ຍົກຕົວຢ່າງມາປະກອບແຕ່ລະຫລັການ. ( ໃຫ້ນັກຮຽນ 2-3 ຄົນຕອບ ) ນັກຮຽນໃນຫ້ອງປະກອບຄວາມຄິດເຫັນບາງຈຸດທີ່ເຫັນວ່າ ບໍ່ທັນຄົບຖ້ວນ ແລະ ຄູສະຫລຸບຄືນ.

Œ ຈຸດປະສົງ

-    ການສອນ ພາສາລາວສໍາລັບຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາ ຊັ້ນ ມ₂ ບົດທີ 2 ມີຈຸດປະສົງດັ່ງນີ້:

-    ອ່ານເລື່ອງ ແລະ ອ່ານກອນ ໃຫ້ລະອຽດ ເພື່ອໃຫ້ມີຄວາມເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ແລະ ຊັດເຈນ.

-    ໃນເວລາອ່ານ ຄວນພິຈາລະນາເຫດຜົນຢ່າງຮອບຄອບ ແລ້ວນໍາມາປະມວນກັບຄວາມຄິດຂອງຕົນວ່າ ຂໍ້ຄວາມນັ້ນຫມາຍເຖິງຫຍັງ.

-    ພິຈາລະນາຄໍາສັບ ທີ່ມີຄວາມສໍາຄັນນັ້ນໃຫ້ເຂົ້າໃຈຄວາມຫມາຍໄດ້ຊັດເຈນຂຶ້ນ.

-    ຮຽບຮຽງຄໍາສັບ ແລະ ສໍານວນຄໍາເວົ້າໃຫ້ຊັດເຈນ.

-    ຈັບແຕ່ໃຈຄວາມສໍາຄັນ ຂອງເລື່ອງນັ້ນໆ ໂດຍໃຊຄວາມຮູ້ ຄວາມຄິດ ເລືອກຢ່າງມີເຫດຜົນ.

  ເນື້ອໃນ

ຫົວຂໍ້ບົດຮຽນ	ເນື້ອໃນບົດຮຽນ
1.  ຄວາມໝາຍຄໍາຮ້ອຍກອງ	- ແມ່ນຄຳປະພັນທີ່ເປັນຄຳກອນ ໂດຍມີຫຼັກການສຳຜັດແລະມີຫຼັກການຄໍາເອກ ຄໍາໂທ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມໂຄງປະກອບຂອງມັນ.
2. ຫຼັກການໃນການອ່ານຄໍາຮ້ອຍກອງ	- ການອ່ານບົດຄຳຮ້ອຍກອງຕ້ອງອ່ານເປັນຈັ່ງຫວະແລະທໍານອນໂດຍມີການເນືອງສຽງຕາມຫຼັກສະນະສຳຜັດຂອງແຕ່ລະບົດຮ້ອຍກອງ…
3. ວິທີການອ່ານຄໍາຮ້ອຍກອງ	- ການອ່ານຄຳຮ້ອຍກອງມີລັກສະນະແຕກຕ່າງກັນເຊັ່ນ:ການອ່ານກາບ, ການອ່ານກອນ, ການອ່ານໂຄງ, ການອ່ານສານ.
3.1 ການອ່ານກາບ	- ການອ່ານກາບຈະອ່ານຕາມລັກສະນະການປະກອບຄຳໃນແຕ່ລະວັກ ເຊິ່ງວັກໜຶ່ງມີສອງຕອນ ການອ່ານຕ້ອງໃຫ້ຖືກລັກສະນະກົກ 3 ປາຍ 4ໃຫ້ອ່ານສາມຄໍາໃນຕອນໜ້າກ່ອນແລ້ວຢຸດໜ້ອຍໜຶ່ງ ຈຶ່ງອ່ານສີ່ຄໍາໃນຕອນຫຼັງ ແລະ ໃຫ້ເນັ້ນສຽງຢູ່ຄໍາສຸດທ້າຍຂອງແຕ່ລະວັກ…
3.2 ການອ່ານກອນ -ກອນອ່ານ -ກອນຜະຫຍາ -ກອນລໍາ -ກອນຮ່າຍ	- ການອ່ານກອນຈະອ່ານຕາມລັກສະນະປະກອບຄຳໃນແຕ່ລະວັກ ເຊິ່ງກອນວັກໜຶ່ງຈະມີສອງຕອນໂດຍມີທັງໝົດ 7 ຄໍາ, 9 ຄໍາ, ຫຼື ຫຼາຍສຸດ 15 ຄໍາ ການອ່ານຈະມີລັກສະນະ2-3-4-2, 2-4-5-2 ຫຼື 2-5-6-2 ໃຫ້ອ່ານສອງໜ້າ ແລະ ຢຸດໜ້ອຍໜຶ່ງແລ້ວຈຶ່ງອ່ານຕອນຫຼັງ ໃນກໍລະນີມີຄຳສ້ອຍຢູ່ນຳ ກໍໃຫ້ຢຸດໜ້ອຍໜຶ່ງ ແລ້ວ ຈຶ່ງອ່ານຄຳສ້ອຍດັ່ງກ່າວສຽງທີ່ຊ້າ ແລະ ເຍີ້ນກວ່າ.
3.3 ການອ່ານໂຄງ	- ການອ່ານໂຄງຈະອ່ານຕາມລັກສະນະແຕ່ລະແບບເຊັ່ນ: ໂຄງ 3, ໂຄງ 4, ໂຄງ 5, ໂຄງ 6, ໂຄງ 7,ການອ່ານໂຄງຕ້ອງເວັ້ນສຽງ ຫຼື ຢຸດສຽງໃນແຕ່ລະວັກນັ້ນກໍຂື້ນກັບໂຄງແຕ່ລະວັກ.
3.4 ການອ່ານສານ	- ການອ່ານສານຈະອ່ານຕາມລັກສະນະຂອງສານ ເຊິ່ງສານຈະແຕ່ງເປັນແຖວຍາວ ແລະ ມີການສໍາຜັດເນືອງສຽງກັນໄດ້ເລື້ອຍໆຈົນຈົດບົດ ເວລາອ່ານສານຈະຕ້ອງເວັ້ນສຽງ ຫຼື ຢຸດສຽງແຕ່ລະບ່ອນໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ຈະຂື້ນສຽງລົງສຽງຢູ່ບ່ອນໃດຈຶ່ງເໝາະສົມ ເວົ້າລວມແລ້ວ ການສານກໍຄືການອ່ານກອນອື່ນໆ ຕ່າງແຕ່ວ່າການອ່ານສານຈະອ່ານຕໍ່ກັນເລື້ອຍໆ.

Ž ຫລັກການສອນ

-    ຄູສອນທຸກໆຄົນ ຕ້ອງກໍາໄດ້ຫລັກການສອນໃຫ້ດີ ແລະ ນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນຂະບວນການຮຽນ-ການສອນໃຫ້ຖືກຕ້ອງຖືວ່າຜູ້ນັ້ນມີຈິດວິນຍານຂອງຄູຢ່າງແທ້ຈິງ ເຊິ່ງມີຫລັກການດັ່ງນີ້.

-    ການສອນຕ້ອງຮັບປະກັນການສຶກສາ ແນວຄິດການເມືອງໃຫ້ຜູ້ຮຽນ ໃນຂະບວນການຮຽນການສອນ ຄູຕ້ອງອີງໃສ່ຈຸດພິເສດເນື້ອໃນຂອງບົດຮຽນແຕ່ລະບົດ ເພື່ອສ້າງແນວຄິດການເມືອງອັນຖືກຕ້ອງໃຫ້ແກ່ນັກຮຽນ ສ້າງໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີຄວາມພ້ອມທີ່ຈະອອກໄປເປັນຄູທີ່ດີໃນອະນາຄົດ ແລະ ສອນໃຫ້ເດັກນ້ອຍເຍົາວະຊົນລາວຮຸ່ນໃຫມ່ໃຫ້ກາຍເປັນພົນລະເມືອງທີ່ດີຂອງຊາດ.

-    ການສອນຕ້ອງຮັບປະກັນຄວາມຮູ້ວິທະຍາສາດ ທໍາມະຊາດ ແລະ ວິທະຍາສາດສັງຄົມ ຜູ້ທີ່ຈະເປັນຄູ ຕ້ອງຮັບປະກັນການເຜີຍແຜ່ບັນດາບົດຮຽນ ວິທະຍາສາດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີຄວາມຮູ້ອັນແນ່ນອນ ແລະ ມີຄວາມເຊື່ອຫມັ້ນຕໍ່ວິທະຍາສາດ.

-    ການສອນຕ້ອງຮັບປະກັນຄວາມສອດຄ່ອງ ລະຫວ່າງເນື້ອໃນບົດຮຽນກັບຄວາມສາມາດການຮັບຮູ້ຂອງນັກຮຽນແຕ່ລະຮຸ່ນອາຍຸ ນັກຮຽນແຕ່ລະຮຸ່ນອາຍຸມີປະລິມານຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈແຕກຕ່າງກັນ ສະນັ້ນ ເວລາສອນແຕ່ລະບົດ ຕ້ອງແບ່ງຈໍານວນຊົ່ວໂມງໃຫ້ເຫມາະສົມ ສອດຄ່ອງກັບຄວາມສາມາດຂອງນັກຮຽນໃນແຕ່ລະຮຸ່ນອາຍຸ ຊັ້ນຮຽນ ຫລື ປີຮຽນ.

-    ການສອນຕ້ອງຮັບປະກັນຄວາມຮູ້ມີການຕໍ່ເນື່ອງກັນເປັນລະບົບ ບົດຮຽນທີ່ຄູນໍາເອົາມາສອນນັ້ນ ຕ້ອງຈັດໃຫ້ເປັນລະບົບ ແລະ ຕໍ່ເນື່ອງກັນ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຮຽນເຂົ້າໃຈສາຍພົວພັນຂອງແຕ່ລະບົດ ຕາມໂລຊິກແຕ່ງ່າຍຫາຍາກ ແຕ່ຫນ້ອຍຫາຫລາຍ.

-    ການສອນຕ້ອງຮັບປະກັນຄວາມມີປະຊາທິປະໄຕຕໍ່ຜູ້ຮຽນ ໃນຂະບວນການສອນ ຄູຕ້ອງຜູ້ຮຽນແມ່ນອະນາຄົດຂອງຊາດ ນັກຮຽນແຕ່ລະຄົນໃນຫ້ອງຮຽນບໍ່ວ່າຍິງ-ຊາຍ ທຸກຄົນມີສິດໄດ້ຮຽນຮູ້ເທົ່າທຽມກັນ ແລະ ແຕ່ລະຄົນລ້ວນແຕ່ມີຄວາມສາມາດທີ່ບົ່ມຊ້ອນຂອງໃຜລາວ ໃນແຕ່ລະດ້ານແຕກຕ່າງກັນ ສະນັ້ນ ຄູຕ້ອງເຄົາລົບນັບຖືສິດມີມະນຸດສໍາພັນຕໍ່ນັກຮຽນ ແລະ ພະຍາຍາມສົ່ງເສີມຫົວຄິດປະດິດສ້າງຂອງຜູ້ຮຽນໃຫ້ມີຄວາມເປັນເຈົ້າຕົນເອງໃນການຮໍ່າຮຽນ ຄູສອນບໍຄວນສະແດງທ່າທີ ແລະ ພຶດຕິກໍາທີ່ບໍເຫມາະສົມຕໍ່ກັບນັກຮຽນ.

-    ການສອນຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ນັກຮຽນ ຜູ້ທີ່ມີຈຸດພິເສດ ພວກເຮົາຮູ້ວ່າ ຄົນເຮົາແຕ່ລະຄົນ ລ້ວນແຕ່ບໍຄືກັນ ທາງດ້ານຮ່າງກາຍ ຈິດໃຈ ແລະ ຄວາມສາມາດ ນັກຮຽນທີ່ຢູ່ໃນຫ້ອງຮຽນຫນຶ່ງໆ ຍ່ອມຈະມີຈຸດພິເສດແຕກຕ່າງກັນ ການຮັບຮູ້ຊ້າ ພິການທາງຫູ ສາຍຕາ ແລະ ອື່ນໆ ເວລາສອນຄູຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ກໍາໄດ້ຈຸດພິເສດຂອງເດັກແຕ່ລະຄົນ ແລະ ວາງວິທີສອນໃຫ້ຖືກຕ້ອງກັບຈຸດພິເສດຂອງນັກຮຽນ ຕໍ່ເພດຍິງ ຄົນປັນຍາອ່ອນ ເດັກພິການ ນັກຮຽນທີ່ມີປົມດ້ອຍ ແລະ ນັກຮຽນຊົນເຜົ່າ.

-    ການສອນຕ້ອງໃຊ້ສື່ປະຈັກຕາ ໃນຂະບວນການຮຽນ-ການສອນ ຄູຜູ້ສອນຕ້ອງຊອກຫາທຸກວິທີທາງ ເພື່ອໃຫ້ຜູ້ຮຽນໄດ້ໃຊ້ອຸປະກອນການທົດລອງ ເຄື່ອງສະແດງ ແລະ ສິ່ງອື່ນໆ ກ່ຽວພັນກັບບົດຮຽນ ໂດຍເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮຽນໄດ້ສໍາຜັດດ້ວຍອິນຊີທາງຫ້າຂອງເຈົ້າຂອງເອງ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮຽນກໍາບົດຮຽນໄດ້ດີ ຈື່ໄດ້ດົນນານ ແລະ ສາມາດນໍາໃຊ້ເຂົ້າໃນພາກປະຕິບັດຕົວຈິງຕາມສະຖານະການຕ່າງໆດ້ວຍຄວາມເຫມາະສົມ.

 ຂໍ້ສະເຫນີແນະ

-    ຄູຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ນັກຮຽນທີ່ມີຈຸດພິເສດ ເຊັ່ນ: ແສງຕາສັ້ນ ເສດຖະກິດຄອບຄົວຂາດເຂີນ ນັກຮຽນທີ່ມັກຫລັບໃນເວລາສອນ ແລະ ອື່ນໆອີກ.

-    ຄູຕ້ອງສະເຫນີຕໍ່ຂັ້ນເທິງເຖິງບັນຫາຂອງໂຮງຮຽນວ່າຂາດເຂີນຫຍັງແດ່ ເຊັ່ນ: ປື້ມຄູມືຄູ ຕໍາລາການຮຽນ-ການສອນ ແລະ ອື່ນໆອີກ.

-    ອໍານວຍການໂຮງຮຽນຕ້ອງສະເຫນີຕໍ່ຂັ້ນເທິງເລື່ອງຂາດຄູສອນປະຈໍາວິຊາໃດຫນຶ່ງທີ່ຈະມາສອນວິຊານັ້ນໆ ຍັງບໍ່ພຽງພໍຕໍ່ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຂອງໂຮງຮຽນ.

3 ສະຫລຸບ

-    ໃນການຮຽນ-ການສອນ ວິຊາພາສາລາວ ຢູ່ໃນຊັ້ນມັດທະຍົມຕອນຕົ້ນ ແມ່ນມີຄວາມຈໍາເປັນຫລາຍຕໍ່ນັກຮຽນຜູ້ທີ່ເກີດໃຫມ່ໃຫຍ່ລຸນ ເປັນຫນໍ່ແຫນງຂອງປະເທດຊາດ ເພື່ອຈະນໍາເອົາຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດມາສູ່ຕົນເອງ ແລະ ອະນາຄົດພາຍໃນວັນຂ້າງຫນ້າ ສະນັ້ນ ລະບົບການຮຽນການສອນຊັ້ນມັດທະຍົມສຶກສາ ເພິ່ນຈຶ່ງມີການປັບປຸງຫລັກສູດໃຫ້ແທດເຫມາະກັບນັກຮຽນໃຫ້ເຫມາະສົມກັບແຕ່ລະອາຍຸຮຸ່ນໄວຮຽນ ດັ່ງນັ້ນ ບົດຮຽນ-ບົດສອນ ບົດທີ 2 ການອ່ານຄໍາຮ້ອຍກອງ ຈຶ່ງເຫມາະສົມກັບນັກຮຽນໃນຊັ້ນ ມ₂ ທົ່ວປະເທດລາວເຮົາ.